Przejdź do treści

Wzory skróconego mnożenia

Kwadratu nie wolno rozdzielić na składniki. Mnożąc nawias przez nawias, iloczyn aba b dostajesz dwa razy — i stąd bierze się środkowy wyraz.

Definicja

Twierdzenie (kwadrat sumy)

Dla dowolnych liczb rzeczywistych aa, bb:
(a+b)2=a2+2ab+b2(a + b)^2 = a^2 + 2 a b + b^2
Definicja

Twierdzenie (różnica kwadratów)

Dla dowolnych liczb rzeczywistych aa, bb:
a2−b2=(a−b)(a+b)a^2 - b^2 = (a - b)(a + b)

Po ludzku

Różnicę dwóch kwadratów zawsze da się rozbić na iloczyn: „różnica razy suma”. Sumy kwadratów a2+b2a^2 + b^2 rozłożyć się nie da — i o to pytają zadania z podchwytliwym znakiem.

Przykłady

  1. Dowód: zwykłe mnożenie nawiasów.
    (a+b)2=(a+b)(a+b)=a2+ab+ba+b2=a2+2ab+b2(a + b)^2 = (a + b)(a + b) = a^2 + a b + b a + b^2 = a^2 + 2 a b + b^2
  2. Drugi wzór nie jest osobny — to pierwszy dla −b-b:
    (a−b)2=(a+(−b))2=a2+2a(−b)+(−b)2=a2−2ab+b2(a - b)^2 = (a + (-b))^2 = a^2 + 2a(-b) + (-b)^2 = a^2 - 2 a b + b^2
  3. Dowód: wyrazy mieszane się znoszą.
    (a−b)(a+b)=a2+ab−ba−b2=a2−b2(a - b)(a + b) = a^2 + a b - b a - b^2 = a^2 - b^2
  4. x2−9x+3=(x−3)(x+3)x+3=x−3dla x≠−3\frac{x^2 - 9}{x + 3} = \frac{(x - 3)(x + 3)}{x + 3} = x - 3 \quad \text{dla }x \ne -3
  5. x2+10x+25x^2 + 10x + 25: skrajne to x2x^2 i 525^2, środkowy to 2⋅x⋅52 \cdot x \cdot 5. Zgadza się, więc
    x2+10x+25=(x+5)2x^2 + 10x + 25 = (x + 5)^2