Przejdź do treści

Równania kwadratowe

Kwadratowe znaczy: najwyższa potęga to druga, i naprawdę tam jest. Warunek a≠0a \ne 0 pilnuje właśnie tego — bez niego zostałoby równanie liniowe.

Definicja
Równaniem kwadratowym nazywamy równanie dające się zapisać w postaci
ax2+bx+c=0,gdzie a≠0a x^2 + b x + c = 0, \quad \text{gdzie }a \ne 0
Wyrażenie ax2+bx+ca x^2 + b x + c nazywamy trójmianem kwadratowym.
Definicja

Twierdzenie (wzory na pierwiastki)

Dla równania ax2+bx+c=0a x^2 + b x + c = 0 z a≠0a \ne 0 i wyróżnikiem Δ=b2−4ac\Delta = b^2 - 4 a c: Δ>0\Delta > 0: dwa pierwiastki
x1,2=(−b±Δ)/(2a)x_{1, 2} = (-b \pm \sqrt{\Delta}) / (2a)

Δ=0\Delta = 0: jeden pierwiastek x0=−b/(2a)x_0 = -b / (2a)
Δ<0\Delta < 0: brak pierwiastków rzeczywistych

Po ludzku

Delta to jedna liczba, która z góry mówi, ile będzie rozwiązań. Dopiero potem liczymy jakie. Dlatego zawsze zaczynamy od niej.

Przykłady

  1. x2−3x=0⇒x(x−3)=0⇒x=0lubx=3x^2 - 3x = 0 \quad \Rightarrow \quad x(x - 3) = 0 \quad \Rightarrow \quad x = 0 \quad \text{lub} \quad x = 3
  2. ax2+bx+c=0∣⋅4a4a2x2+4abx+4ac=0(2ax+b)2−b2+4ac=0(2ax+b)2=b2−4ac=Δ\begin{aligned}a x^2 + b x + c &= 0 \quad | \cdot 4a \\ 4a^2 x^2 + 4 a b x + 4 a c &= 0 \\ (2 a x + b)^2 - b^2 + 4 a c &= 0 \\ (2 a x + b)^2 &= b^2 - 4 a c = \Delta\end{aligned}
  3. x2−5x+6=0a=1,b=−5,c=6x^2 - 5x + 6 = 0 \quad \quad a = 1, b = -5, c = 6
    Δ=(−5)2−4⋅1⋅6=25−24=1Δ=1\begin{aligned}\Delta &= (-5)^2 - 4 \cdot 1 \cdot 6 = 25 - 24 = 1 \\ \sqrt{\Delta} &= 1\end{aligned}
    x1=5−12=2x2=5+12=3x_1 = \frac{5 - 1}{2} = 2 \quad \quad x_2 = \frac{5 + 1}{2} = 3
  4. x2−5x+6x^2 - 5x + 6 ma pierwiastki 2 i 3, więc
    x2−5x+6=(x−2)(x−3)x^2 - 5x + 6 = (x - 2)(x - 3)