Przejdź do treści

Równania i nierówności trygonometryczne

Dwie serie: kąt „podstawowy” i jego odbicie względem osi pionowej — bo sinus przyjmuje każdą wartość dwa razy na okres.

Definicja

Rozwiązanie równania sin⁡x=a\sin x = a

Dla ∣a∣≤1|a| \le 1: x=α+2kπalbox=π−α+2kπx = \alpha + 2 k \pi \quad \text{albo} \quad x = \pi - \alpha + 2 k \pi gdzie sin⁡α=a\sin \alpha = a, a kk jest liczbą całkowitą.

Przykłady

  1. Matura rozszerzona, maj 2021, zadanie 12 (5 pkt). Rozwiąż równanie cos⁡2x=2(cos⁡x−sin⁡x)\cos 2x = \sqrt{2}(\cos x - \sin x) w przedziale ⟨0;π⟩\langle0; \pi\rangle.
  2. Na liczbach. sin⁡2x=−12\sin 2x = -\frac{1}{2} w przedziale ⟨0;2π⟩\langle0; 2\pi\rangle. 2x=−π6+2kπ2x = -\frac{\pi}{6} + 2k \pi albo 2x=7π6+2kπ2x = \frac{7\pi}{6} + 2k \pi, więc
    x=−π12+kπalbox=7π12+kπx = -\frac{\pi}{12} + k \pi \quad \text{albo} \quad x = \frac{7\pi}{12} + k \pi
    W ⟨0;2π⟩\langle0; 2\pi\rangle: x=11π12x = \frac{11\pi}{12}, x=23π12x = \frac{23\pi}{12} z pierwszej serii oraz x=7π12x = \frac{7\pi}{12}, x=19π12x = \frac{19\pi}{12} z drugiej.
  3. Matura rozszerzona, czerwiec 2020, zadanie 9. 3cos⁡2x+10cos⁡2x=24sin⁡x−33 \cos 2x + 10 \cos^2 x = 24 \sin x - 3 dla x∈⟨0;2π⟩x \in \langle0; 2\pi\rangle. W równaniu jest sinus po prawej, więc sprowadzamy wszystko do sinusa: cos⁡2x=1−2sin⁡2x\cos 2x = 1 - 2 \sin^2 x, cos⁡2x=1−sin⁡2x\cos^2 x = 1 - \sin^2 x.
    3−6sin⁡2x+10−10sin⁡2x=24sin⁡x−33 - 6 \sin^2 x + 10 - 10 \sin^2 x = 24 \sin x - 3
    16sin⁡2x+24sin⁡x−16=0,2t2+3t−2=016 \sin^2 x + 24 \sin x - 16 = 0, \quad 2t^2 + 3t - 2 = 0
  4. Matura 2021, zadanie 12. Lewa strona rozkłada się na czynniki:
    cos⁡2x=cos⁡2x−sin⁡2x=(cos⁡x−sin⁡x)(cos⁡x+sin⁡x)\cos 2x = \cos^2 x - \sin^2 x = (\cos x - \sin x)(\cos x + \sin x)
    Przenosimy wszystko na lewo i wyłączamy przed nawias:
    (cos⁡x−sin⁡x)(cos⁡x+sin⁡x)−2(cos⁡x−sin⁡x)=0(\cos x - \sin x)(\cos x + \sin x) - \sqrt{2}(\cos x - \sin x) = 0
    (cos⁡x−sin⁡x)(cos⁡x+sin⁡x−2)=0(\cos x - \sin x)(\cos x + \sin x - \sqrt{2}) = 0