Przejdź do treści

Ułamki algebraiczne

To po prostu ułamek, w którym pod kreską stoi litera. A skoro dzielić przez zero nie wolno, część liczb trzeba z góry wykluczyć.

Definicja
Ułamkiem algebraicznym nazywamy wyrażenie postaci P(x)/Q(x)P(x) / Q(x), gdzie PP i QQ są wyrażeniami algebraicznymi, a QQ zawiera zmienną.
x+1x−3x2−4x+2\frac{x + 1}{x - 3} \quad \quad \frac{x^2 - 4}{x + 2}
Definicja

Dziedzina wyrażenia

D={x∈R:Q(x)≠0}D = \{x \in \mathbb{R} : Q(x) \ne 0\}

Po ludzku

Lista liczb, które wolno podstawić — bez tych, które zerują mianownik.
Definicja

Zasada skracania

acbc=ab(c≠0)alea+cb+c≠ab\frac{a c}{b c} = \frac{a}{b} \quad (c \ne 0) \quad \quad \text{ale} \quad \quad \frac{a + c}{b + c} \ne \frac{a}{b}
Sprawdzenie: (2+4)/(2+2)=1,5(2 + 4) / (2 + 2) = 1\text{,5}, a 4/2=24 / 2 = 2.

Po ludzku

Skreślasz to, co jest pomnożone, nigdy tego, co dodane. Dlatego pierwszy ruch to zawsze rozkład na czynniki — dopóki licznik i mianownik są sumami, nie ma czego skracać.

Przykłady

  1. x+1x⋅2xx+1=2x(x+1)x(x+1)=2\frac{x+1}{x} \cdot \frac{2x}{x+1} = \frac{2x(x+1)}{x(x+1)} = 2
    dla x≠0x \ne 0 oraz x≠−1x \ne -1. Skracamy dopiero po zapisaniu iloczynu, nigdy w trakcie.
  2. 1x+1x+1=x+1x(x+1)+xx(x+1)=2x+1x(x+1)\frac{1}{x} + \frac{1}{x+1} = \frac{x+1}{x(x+1)} + \frac{x}{x(x+1)} = \frac{2x+1}{x(x+1)}
    dla x≠0x \ne 0 oraz x≠−1x \ne -1.