Przejdź do treści

Liczenie pochodnych

Różniczkuj od zewnątrz do środka: najpierw funkcję zewnętrzną (zostawiając wnętrze w spokoju), potem pomnóż przez pochodną wnętrza.

Definicja

Reguła różniczkowania funkcji złożonej

(f(g(x)))′=f′(g(x))⋅g′(x)(f(g(x)))' = f'(g(x)) \cdot g'(x)

Przykłady

  1. Matura rozszerzona, maj 2016, zadanie 4 (1 pkt). Funkcja f(x)=3x−1x2+4f(x) = \frac{3x - 1}{x^2 + 4} jest określona dla każdej liczby rzeczywistej xx. Pochodna tej funkcji jest określona wzorem A.
    −3x2+2x+12(x2+4)2\frac{-3x^2 + 2x + 12}{(x^2 + 4)^2}
    B.
    −9x2+2x−12(x2+4)2\frac{-9x^2 + 2x - 12}{(x^2 + 4)^2}
    C.
    3x2−2x−12(x2+4)2\frac{3x^2 - 2x - 12}{(x^2 + 4)^2}
    D.
    9x2−2x+12(x2+4)2\frac{9x^2 - 2x + 12}{(x^2 + 4)^2}
  2. Wielomian różniczkuje się wyraz po wyrazie.
    f(x)=4x3−5x2+7x−9f(x) = 4x^3 - 5x^2 + 7x - 9
    f′(x)=12x2−10x+7f'(x) = 12x^2 - 10x + 7
  3. Matura 2016, zadanie 4. f(x)=3x−1x2+4f(x) = \frac{3x - 1}{x^2 + 4}, więc fgoˊry′=3f' _\text{góry} = 3, fdołu′=2xf' _\text{dołu} = 2x.
    f′(x)=3(x2+4)−(3x−1)⋅2x(x2+4)2f'(x) = \frac{3(x^2 + 4) - (3x - 1) \cdot 2x}{(x^2 + 4)^2}
    =3x2+12−6x2+2x(x2+4)2=−3x2+2x+12(x2+4)2= \frac{3x^2 + 12 - 6x^2 + 2x}{(x^2 + 4)^2} = \frac{-3x^2 + 2x + 12}{(x^2 + 4)^2}
  4. Trzy przykłady, jeden schemat.
    ((3x−1)5)′=5(3x−1)4⋅3=15(3x−1)4((3x - 1)^5)' = 5(3x - 1)^4 \cdot 3 = 15(3x - 1)^4
    (x2+1)′=12x2+1⋅2x=xx2+1(\sqrt{x^2 + 1})' = \frac{1}{2 \sqrt{x^2 + 1}} \cdot 2x = \frac{x}{\sqrt{x^2 + 1}}
    ((x2−4)3)′=3(x2−4)2⋅2x=6x(x2−4)2((x^2 - 4)^3)' = 3(x^2 - 4)^2 \cdot 2x = 6x(x^2 - 4)^2
  5. Skrócenie przed różniczkowaniem. f(x)=x3−8x−2=(x−2)(x2+2x+4)x−2=x2+2x+4f(x) = \frac{x^3 - 8}{x - 2} = \frac{(x - 2)(x^2 + 2x + 4)}{x - 2} = x^2 + 2x + 4 dla x≠2x \ne 2, więc f′(x)=2x+2f'(x) = 2x + 2.