Przejdź do treści

Ułamki niewłaściwe i liczby mieszane

Mniejszy od całości — licznik mniejszy od mianownika.

Definicja

Ułamek właściwy

Ułamek, w którym licznik jest mniejszy od mianownika, np. 34\frac{3}{4}.
Definicja

Ułamek niewłaściwy

Ułamek, w którym licznik jest większy od mianownika albo mu równy, np. 74\frac{7}{4} oraz 55\frac{5}{5}.

Po ludzku

Równy całości albo większy — licznik nie mniejszy od mianownika.
Definicja

Ułamek właściwy, niewłaściwy i liczba mieszana

Ułamek jest właściwy, gdy licznik jest MNIEJSZY od mianownika — wtedy jego wartość jest mniejsza od 11. Ułamek jest niewłaściwy, gdy licznik jest większy lub równy mianownikowi. Liczba mieszana to zapis c abc \, \frac{a}{b} — całości i ułamek właściwy obok siebie.

Po ludzku

Rozstrzyga porównanie licznika z mianownikiem. Jeśli licznik jest mniejszy — ułamek nie sięga całości. Jeśli większy lub równy — sięga i przekracza.

Przykłady

  1. 74\frac{7}{4}. 7:4=17 : 4 = 1 r. 33 Całość to 1, reszta 3 zostaje licznikiem: 74=134\frac{7}{4} = 1 \frac{3}{4}.
  2. 93\frac{9}{3}. 9:3=39 : 3 = 3 r. 00 Nie ma reszty, więc nie ma części ułamkowej: 93=3\frac{9}{3} = 3.
  3. 2132 \frac{1}{3}. Dwie całości to 2⋅3=62 \cdot 3 = 6 trzecich, plus jedna trzecia:
    213=6+13=732 \frac{1}{3} = \frac{6 + 1}{3} = \frac{7}{3}