Przejdź do treści
Atomowe Korki
Darmowa lekcja

Ułamki zwykłe

Mianownik mówi, NA ILE części podzielono całość, a licznik — ILE z nich bierzemy. Nazwy nie są przypadkowe: mianownik „mianuje”, czyli nadaje nazwę częściom.

Definicja

Ułamek zwykły

Zapis ab\frac{a}{b}, gdzie b≠0b \ne 0, oznacza aa części z bb równych części całości. Liczbę aa nazywamy licznikiem, a bb — mianownikiem.

Przykłady

  1. Co znaczy każda z nich. 8 na dole — na ile równych części podzielono całość (mianownik) 3 na górze — ile takich części wzięliśmy (licznik)
  2. Dlatego zawsze pytamy: połowa czego. Połowa z 10 to 5, a połowa z 100 to 50. Sam ułamek 12\frac{1}{2} nie jest liczbą sztuk — jest przepisem, co zrobić z całością.
  3. Trzy pizze na cztery osoby. Nie da się dać każdemu całej pizzy. Każdy dostanie 3:43 : 4, czyli 34\frac{3}{4} pizzy.
  4. Z dzielenia na ułamek.
    12:5=12512 : 5 = \frac{12}{5}
  5. Z ułamka na dzielenie. 59=5:9\frac{5}{9} = 5 : 9
  6. 34\frac{3}{4} z 12. 12:4=312 : 4 = 3 — tyle wynosi jedna czwarta. 3⋅3=93 \cdot 3 = 9 — trzy takie części.
  7. 23\frac{2}{3} z 15. 15:3=515 : 3 = 5, potem 5⋅2=105 \cdot 2 = 10. Odwrotnie też wyjdzie: 15⋅2=3015 \cdot 2 = 30, potem 30:3=1030 : 3 = 10 — tylko po drodze trzeba było liczyć na trzydziestce.