Przejdź do treści

Pierwiastki wymierne wielomianu

Żeby poznać resztę z dzielenia przez (x−a)(x - a), wystarczy podstawić aa do wielomianu.

Definicja

Twierdzenie Bézouta

Reszta z dzielenia wielomianu W(x)W(x) przez dwumian (x−a)(x - a) jest równa W(a)W(a). W szczególności: W(x)W(x) jest podzielny przez (x−a)(x - a) wtedy i tylko wtedy, gdy W(a)=0W(a) = 0.
Definicja

Gdzie szukać pierwiastka

Jeżeli wielomian o współczynnikach całkowitych ma pierwiastek wymierny pq\frac{p}{q} (ułamek nieskracalny), to pp jest dzielnikiem wyrazu wolnego, a qq — dzielnikiem współczynnika przy najwyższej potędze.

Po ludzku

Pierwiastka całkowitego szukaj tylko wśród dzielników wyrazu wolnego. Reszty liczb sprawdzać nie warto.

Przykłady

  1. Matura rozszerzona, maj 2022, zadanie 9 (0–4 pkt). Reszta z dzielenia wielomianu W(x)=4x3−6x2−(5m+1)x−2mW(x) = 4x^3 - 6x^2 - (5m + 1)x - 2m przez dwumian x+2x + 2 jest równa −30-30. Oblicz mm i dla wyznaczonej wartości mm rozwiąż nierówność W(x)≥0W(x) \ge 0.
  2. Jak to działa. W górnym wierszu współczynniki wielomianu, po lewej liczba aa. Pierwszy współczynnik przepisujemy. Każdy następny: pomnóż poprzedni wynik przez aa i dodaj kolejny współczynnik. Ostatnia liczba to RESZTA, pozostałe to współczynniki ilorazu.
  3. Od wielomianu do zbioru rozwiązań. 1. Znajdź pierwiastek wśród dzielników wyrazu wolnego. 2. Podziel Hornerem — zostaje wielomian niższego stopnia. 3. Domknij deltą, jeśli został trójmian. 4. Zaznacz pierwiastki na osi i przeciągnij wężyk.